Από Νεκτάριος Λειβαδάςστην/στο Περιφερειακή Ανάπτυξηστις 13/11/2026

Open Mall Σπάρτης: Όταν ένα έργο οκτώ μηνών γίνεται δοκιμασία τριών ετών για την πόλη

Η διάλυση της αρχικής σύμβασης και η πρόσκληση του επόμενου μειοδότη στο Open Mall Σπάρτης επαναφέρουν το ερώτημα γιατί τα έργα αστικής αναζωογόνησης καθυστερούν.

Πόσο μπορεί να αντέξει μια τοπική αγορά να περιμένει μια ανάπλαση που σχεδιάστηκε για να την ενισχύσει; Στη Σπάρτη, η πορεία του Ανοιχτού Κέντρου Εμπορίου (Open Mall) προσφέρει μια χαρακτηριστική αφορμή για να εξεταστεί όχι μόνο η καθυστέρηση ενός έργου, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο η τοπική ανάπτυξη εξαρτάται από τη διοικητική και συμβατική ικανότητα των δήμων.

Στις 13 Οκτωβρίου 2026, η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε ομόφωνα την ολοκλήρωση του υπολειπόμενου φυσικού αντικειμένου της ανάπλασης κοινόχρηστων χώρων του Open Mall. Προηγήθηκε διάλυση της αρχικής εργολαβικής σύμβασης και αποφασίστηκε να προσκληθεί ο επόμενος κατά σειρά μειοδότης για τη σύναψη νέας σύμβασης, βάσει του πλαισίου των δημόσιων συμβάσεων.

Από τον αρχικό σχεδιασμό στο συμβατικό αδιέξοδο

Ο δήμαρχος Μιχάλης Βακαλόπουλος ανέφερε στη συνεδρίαση ότι το έργο είχε ξεκινήσει με χρονικό ορίζοντα οκτώ μηνών, ενώ πλέον έχουν περάσει τρία χρόνια. Η χρονική αυτή απόσταση αποτυπώνει το χάσμα ανάμεσα στην προσδοκία μιας γρήγορης παρέμβασης και στην πραγματικότητα της υλοποίησης.

Ο Δημοσθένης Κακούρος περιέγραψε το έργο ως τελματωμένο και υποστήριξε ότι η διάλυση της σύμβασης αποδείχθηκε ταχύτερη οδός από τη διαδικασία έκπτωσης του αναδόχου. Ο Παναγιώτης Παυλής κινήθηκε στην ίδια κατεύθυνση. Οι τοποθετήσεις καταγράφουν την επιλογή που έγινε, όχι όμως εγγύηση ότι το νέο χρονοδιάγραμμα θα τηρηθεί.

Αυτό είναι και το βασικό ζητούμενο: η νέα συμβατική διαδικασία δημιουργεί διέξοδο, αλλά η πραγματική επιτυχία θα μετρηθεί με την ολοκλήρωση των εργασιών και την παράδοση ενός λειτουργικού δημόσιου χώρου.

Η ανάπλαση δεν είναι ουδέτερη για την καθημερινή οικονομία

Ένα ανοικτό κέντρο εμπορίου δεν αποτελεί απλώς ένα σύνολο τεχνικών εργασιών σε δρόμους και πεζοδρόμια. Επιδιώκει να βελτιώσει την πρόσβαση, την εικόνα και τη λειτουργία της τοπικής αγοράς. Όταν όμως ένα τέτοιο έργο παρατείνεται, ανατρέπεται και ο προγραμματισμός όσων δραστηριοποιούνται στο κέντρο της πόλης.

Στη Σπάρτη, η ίδια δημοτική συζήτηση συνδέθηκε με το ζήτημα της λαϊκής αγοράς και τις διεκδικήσεις για τη θέση λειτουργίας της. Η αναφορά αυτή δείχνει ότι η ανάπλαση αλληλεπιδρά με τις ανάγκες επαγγελματιών, παραγωγών, κατοίκων και πεζών. Η αξιολόγησή της, επομένως, δεν μπορεί να περιορίζεται στο ποσοστό εκτέλεσης του τεχνικού αντικειμένου.

Η καθυστέρηση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ακυρώθηκε η αναπτυξιακή αξία της παρέμβασης. Σημαίνει, όμως, ότι τα αναμενόμενα οφέλη μετατίθενται χρονικά και ότι απαιτείται νέα εμπιστοσύνη από την τοπική κοινωνία.

Τι διδάσκει η περίπτωση στους δήμους

Στα έργα αστικής αναζωογόνησης, η χρηματοδότηση είναι μόνο μία πλευρά της εξίσωσης. Η ωριμότητα των μελετών, η επιλογή και εποπτεία των συμβάσεων, η αντιμετώπιση των προβλημάτων πριν γίνουν αδιέξοδα και ο συντονισμός με τη λειτουργία της πόλης είναι εξίσου καθοριστικοί παράγοντες.

Η περίπτωση της Σπάρτης δείχνει γιατί οι τοπικές αναπτυξιακές στρατηγικές χρειάζονται και σχέδιο υλοποίησης: ρεαλιστικά στάδια, ξεκάθαρες αρμοδιότητες, διαρκή ενημέρωση της αγοράς και προβλέψεις για την εξυπηρέτηση των πολιτών κατά τις εργασίες. Αλλιώς, ακόμη και ένα έργο με θετικό αρχικό στόχο μπορεί να μετατραπεί σε μακρόχρονη εκκρεμότητα.

Το επόμενο στοίχημα

Η απόφαση 389/2026 δεν αποτελεί πιστοποιητικό ολοκλήρωσης. Είναι μια απόφαση επανεκκίνησης μέσω νέας συμβατικής διαδικασίας. Για να γίνει πραγματική είδηση επιτυχίας, θα χρειαστεί να αποτυπωθούν ο νέος ανάδοχος, το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα και η τελική παράδοση.

Η πιο ουσιαστική μέτρηση θα είναι αν το ανανεωμένο κέντρο της Σπάρτης διευκολύνει την πρόσβαση, ενισχύει τη λειτουργία των καταστημάτων και βελτιώνει την εμπειρία του δημόσιου χώρου. Αυτός, άλλωστε, είναι ο σκοπός μιας αναπτυξιακής ανάπλασης: να παράγει μετρήσιμη αξία για την πόλη και όχι απλώς μια ολοκληρωμένη εργολαβία.

Πηγές: Δημοτική Επιτροπή Σπάρτης, OpenCouncil (13/10/2026) · Απόφαση 389/2026, Διαύγεια · Συζήτηση για τη μετακίνηση της λαϊκής αγοράς.