Από Νεκτάριος Λειβαδάςστην/στο Ενέργεια & Περιβάλλονστις 14/11/2026

Βριλήσσια: Ένα πεύκο, οι κατασκευαστές και το αδιέξοδο της προστασίας του αστικού πρασίνου

Η υπόθεση ενός πεύκου μπροστά σε νέα οικοδομή στα Βριλήσσια φέρνει στο προσκήνιο τα κενά της αδειοδότησης, τις αντισταθμιστικές φυτεύσεις και την ανάγκη προστασίας του αστικού πρασίνου.

Ένα υγιές πεύκο σε πεζοδρόμιο των Βριλησσίων βρέθηκε στο επίκεντρο μιας συζήτησης που ξεπερνά τα όρια της συγκεκριμένης γειτονιάς. Το δέντρο βρίσκεται μπροστά από την προβλεπόμενη είσοδο υπόγειου γκαράζ νέας οικοδομής, με αποτέλεσμα το Δημοτικό Συμβούλιο να κληθεί να εξετάσει το αίτημα απομάκρυνσής του όταν η κατασκευή είχε ήδη προχωρήσει.

Η συνεδρίαση της 21ης Οκτωβρίου 2026 ανέδειξε ένα ευρύτερο θεσμικό πρόβλημα: τι συμβαίνει όταν ο σχεδιασμός μιας οικοδομής και η διοικητική αδειοδότηση προχωρούν χωρίς να έχει επιλυθεί εγκαίρως η τύχη των δέντρων του δημόσιου χώρου;

Το τετελεσμένο της οικοδομικής άδειας

Σύμφωνα με τη συζήτηση, το συγκεκριμένο πεύκο εμπόδιζε τη λειτουργία της ράμπας του υπόγειου χώρου στάθμευσης. Ο μηχανικός που τοποθετήθηκε εκ μέρους της κατασκευής δήλωσε ότι αγνοούσε την ανάγκη προηγούμενης έγκρισης του Δημοτικού Συμβουλίου για την κοπή και υποστήριξε ότι δεν υπήρχε πλέον εφικτή εναλλακτική λύση.

Ο δήμαρχος Γιάννης Πισιμίσης υποστήριξε ότι ο Δήμος δεν πρέπει να βρίσκεται μπροστά σε τετελεσμένα. Το πρόβλημα, όπως τέθηκε, δεν είναι μόνο αν θα κοπεί το ένα δέντρο, αλλά αν μπορεί μια ιδιωτική κατασκευαστική επιλογή να περιορίσει εκ των υστέρων τη δυνατότητα της αυτοδιοίκησης να προστατεύσει το πράσινο.

Στη συζήτηση αναδείχθηκε, επίσης, η ανάγκη καλύτερου συντονισμού ανάμεσα στις πολεοδομικές υπηρεσίες και στα αρμόδια δημοτικά όργανα, ώστε οι σχετικές συγκρούσεις να επιλύονται πριν αρχίσουν οι εργασίες.

Πόσα καινούργια δέντρα αντισταθμίζουν ένα παλιό;

Μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου κατέθεσαν διαφορετικές προτάσεις. Ορισμένοι επέμειναν στη μη κοπή, θέλοντας να σταλεί σαφές μήνυμα προς τους κατασκευαστές. Άλλοι εισηγήθηκαν αντισταθμιστική φύτευση τουλάχιστον 200 δέντρων, έπειτα από τεχνική υπόδειξη της υπηρεσίας πρασίνου, ως συμβιβαστική απάντηση στο συγκεκριμένο αδιέξοδο. Διατυπώθηκαν ακόμη προτάσεις για χρηματικό αντίτιμο ή για αυστηρότερες κυρώσεις όταν ένα δέντρο απομακρύνεται για λόγους ευκολίας.

Η τελική πρόταση του δημάρχου στη συνεδρίαση περιλάμβανε μέτρα ενημέρωσης κατασκευαστών, θεσμική παρέμβαση προς την ΚΕΔΕ και το αρμόδιο υπουργείο, αντισταθμιστικά οφέλη και ειδική αντιμετώπιση του επίμαχου πεύκου. Οι επιμέρους ιδέες που ακούστηκαν στη συζήτηση δεν πρέπει να συγχέονται με ήδη θεσπισμένο, γενικώς εφαρμοστέο δημοτικό τέλος ή κύρωση.

Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ένα επιστημονικό ερώτημα: η απώλεια ενός ώριμου δέντρου δεν αναπληρώνεται αυτομάτως με συγκεκριμένο αριθμό νεαρών φυτεύσεων. Η σκιά, η φυλλική επιφάνεια, το ριζικό σύστημα, η επιβίωση των νέων φυτών και ο χρόνος ανάπτυξης έχουν πραγματική σημασία για την οικολογική ισορροπία.

Το «ισοζύγιο πρασίνου» χρειάζεται μέτρηση

Συχνά η συζήτηση για το αστικό πράσινο περιορίζεται στον αριθμό των δέντρων που κόβονται και φυτεύονται. Μια αποτελεσματικότερη πολιτική θα έπρεπε να παρακολουθεί όχι μόνο τεμάχια αλλά και την πραγματική πράσινη κάλυψη, την υγεία των φυτεύσεων και την ποιότητα του δημόσιου χώρου με την πάροδο των ετών.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει καταγραφή των ώριμων δέντρων, τεχνικές προδιαγραφές προστασίας τους κατά την οικοδόμηση, αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων πριν από κάθε κοπή και παρακολούθηση της επιβίωσης των αντισταθμιστικών φυτεύσεων. Χρειάζονται επίσης σαφείς, προβλέψιμοι κανόνες για τους κατασκευαστές, όχι διαπραγματεύσεις από περίπτωση σε περίπτωση.

Μια υπόθεση με πανελλαδικό ενδιαφέρον

Τα Βριλήσσια αποτελούν παράδειγμα της πίεσης που ασκεί η οικοδομική δραστηριότητα στις αστικές γειτονιές. Το ίδιο δίλημμα μπορεί να εμφανιστεί σε πολλούς δήμους, ιδιαίτερα εκεί όπου παλαιές μονοκατοικίες και κήποι αντικαθίστανται από πυκνότερη δόμηση.

Η πρόκληση δεν είναι να ακυρωθεί η οικοδομική δραστηριότητα, αλλά να ενσωματωθεί η προστασία των υφιστάμενων δέντρων στον αρχικό σχεδιασμό της. Ο αστικός σχεδιασμός που λαμβάνει σοβαρά υπόψη την κλιματική προσαρμογή δεν αντιμετωπίζει το πράσινο ως εμπόδιο το οποίο μπορεί να αποζημιωθεί εκ των υστέρων.

Το πραγματικό δίδαγμα από το πεύκο των Βριλησσίων είναι ότι η προστασία του δημόσιου χώρου πρέπει να προηγείται της δημιουργίας του αδιεξόδου.

Πηγές: Δημοτικό Συμβούλιο Βριλησσίων, OpenCouncil (21/10/2026) · Απόφαση 126/2026, Διαύγεια.