Άποψη της σύνταξης του Insights.gr
Η απλούστευση των ευρωπαϊκών κανόνων αξίζει υποστήριξη όταν αφαιρεί περιττή εργασία — όχι όταν αφαιρεί πληροφορίες απαραίτητες για δίκαιες αποφάσεις. Αυτή είναι, κατά τη συντακτική μας οπτική, η ουσιαστική δοκιμασία της προσωρινής συμφωνίας που πέτυχαν στις 12 Νοεμβρίου 2026 Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις στατιστικές αλιείας και υδατοκαλλιέργειας. Το ζητούμενο δεν είναι περισσότερα έντυπα, αλλά καλύτερη γνώση με μικρότερο διοικητικό κόστος. (consilium.europa.eu)
Η συμφωνία ενοποιεί πέντε κανονισμούς, προβλέπει αξιοποίηση υφιστάμενων διοικητικών δεδομένων και μητρώων και δημιουργία πύλης δεδομένων από τη Eurostat. Περιλαμβάνει επίσης δυνατότητες απαλλαγών από ορισμένες υποβολές και απλουστευτικής ή συγκεντρωτικής αναφοράς στοιχείων. Δεν αποτελεί ακόμη οριστικά θεσπισμένο κανονισμό: απαιτούνται επιβεβαίωση του συμβιβασμού και τυπική υιοθέτηση από τους δύο θεσμούς. (consilium.europa.eu)
Γιατί αφορά ιδιαίτερα την Ελλάδα
Στον πίνακα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον στόλο, με κατάσταση αναφοράς τον Νοέμβριο του 2025, η Ελλάδα εμφανίζεται με 11.453 αλιευτικά σκάφη, το 20,4% του καταγεγραμμένου συνόλου της ΕΕ, αλλά με μόλις 5,6% της ολικής χωρητικότητας. Η απόσταση ανάμεσα στα δύο ποσοστά δείχνει γιατί ο αριθμός των σκαφών δεν αρκεί ως μέτρο παραγωγικής ισχύος. Χρειάζεται να γνωρίζουμε ποια οικονομική δραστηριότητα εκπροσωπούν και πού. (europarl.europa.eu)
Από εδώ προκύπτει το πολιτικό μας επιχείρημα: η ελληνική πλευρά πρέπει να αξιολογήσει την εφαρμογή της μεταρρύθμισης με κριτήριο και την περιφερειακή της χρησιμότητα. Μια εθνική συγκεντρωτική εικόνα μπορεί να εξυπηρετεί τις ευρωπαϊκές συγκρίσεις, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως επαρκής για τον σχεδιασμό σε ένα μικρό νησί ή έναν απομακρυσμένο παράκτιο δήμο.
Για να αποφασιστεί, για παράδειγμα, αν προέχει μια υποδομή εκφόρτωσης, μια συνεργατική υπηρεσία συντήρησης ή υποστήριξη ενεργειακής αναβάθμισης, προτείνουμε να εξετάζονται μαζί η δραστηριότητα του στόλου, η εποχικότητα και οι τοπικές ανάγκες. Πρόκειται για κριτήρια σχεδιασμού, όχι για αυτόματη δικαιολόγηση κάθε επένδυσης.
Η ανταγωνιστικότητα χρειάζεται διάγνωση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της για τη βιώσιμη αλιεία και τις κατευθύνσεις για το 2027, επισημαίνει ότι η ενεργειακή αποδοτικότητα και η βιώσιμη εκμετάλλευση των αποθεμάτων ενισχύουν την ανθεκτικότητα του κλάδου. Σημειώνει επίσης ότι, για ορισμένα τμήματα του στόλου, εξακολουθούν να λείπουν βιολογικά δεδομένα απαραίτητα για ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ισορροπίας του. Αυτή είναι προειδοποίηση υπέρ της καλύτερης τεκμηρίωσης, όχι υπέρ περισσότερης γραφειοκρατίας. (eur-lex.europa.eu)
Θεωρούμε, συνεπώς, ανεπαρκή μια προσέγγιση που μετρά την επιτυχία της απλούστευσης αποκλειστικά στον αριθμό των καταργούμενων υποχρεώσεων. Το ουσιαστικό μέτρο πρέπει να είναι διπλό: πόσο λιγότερο χρόνο δαπανά ο επαγγελματίας και πόσο καλύτερα μπορεί η διοίκηση να αιτιολογεί τις επιλογές της. Η επαναχρησιμοποίηση μιας πληροφορίας είναι πρόοδος. Η απώλεια μιας αναγκαίας πληροφορίας δεν είναι.
Το ισχυρό αντίθετο επιχείρημα
Η σοβαρότερη ένσταση είναι εύλογη: η απαίτηση λεπτομερών στοιχείων μπορεί να μετατρέψει την προστασία των μικρών επαγγελματιών σε πρόσθετο βάρος γι’ αυτούς. Άλλωστε, ο συμβιβασμός επιδιώκει ρητά την αποφυγή διπλών αναφορών και τη μείωση του διοικητικού φόρτου. Δεν δικαιολογείται κάθε επιθυμητός δείκτης, ανεξαρτήτως κόστους συλλογής. (consilium.europa.eu)
Η απάντησή μας δεν είναι να καταγράφονται τα πάντα. Είναι να οριστεί ένα αναλογικό σύστημα: πρώτα αξιοποίηση όσων ήδη διαθέτει το Δημόσιο, έπειτα στοχευμένη συμπλήρωση πραγματικών κενών. Με τεχνική υποστήριξη όπου χρειάζεται, προστασία του απορρήτου και δημόσια εξήγηση του σκοπού κάθε πρόσθετου στοιχείου. Ούτε οι ερευνητικές ανάγκες ούτε οι διοικητικές ευκολίες πρέπει να μετακυλίονται ανεξέλεγκτα στον αλιέα.
Η θέση μας είναι σαφής: να υποστηριχθεί η ευρωπαϊκή απλούστευση, αλλά να συνοδευτεί στην Ελλάδα από σχέδιο αξιοποίησης των δεδομένων για τις παράκτιες και νησιωτικές οικονομίες. Επιτυχία θα είναι να ζητούνται λιγότερες φορές τα ίδια στοιχεία και να λαμβάνονται καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις — όχι απλώς να μικρύνει ο φάκελος.