Άποψη — Η συντακτική οπτική του Insights.gr
Η οικονομική σημασία του τουρισμού δεν αποτελεί επαρκές επιχείρημα για κάθε τουριστική επένδυση. Αυτή είναι, κατά τη συντακτική μας άποψη, η κρίσιμη διάκριση που πρέπει να συνοδεύσει την επικαιροποίηση του ευρωπαϊκού Πίνακα Επιδόσεων Τουρισμού, την οποία ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 18 Νοεμβρίου 2026. Η νέα μεθοδολογία υπολογίζει τη συνολική συμβολή του κλάδου στο 10,1% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έναντι άμεσης συμβολής 4,1%. Δεν πρόκειται για ανακοίνωση αντίστοιχης αύξησης της παραγωγής, αλλά για ευρύτερη μέτρηση της οικονομικής του επίδρασης. (transport.ec.europa.eu)
Μεγαλύτερη επίδραση σημαίνει μεγαλύτερη ευθύνη
Η μεθοδολογία του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής συνυπολογίζει άμεσες, έμμεσες και προκαλούμενες επιδράσεις. Αυτό διευρύνει την εικόνα πέρα από τις επιχειρήσεις που εξυπηρετούν απευθείας επισκέπτες. Δεν απαντά, όμως, από μόνο του στο διαφορετικό ερώτημα της κατανομής του οφέλους σε κάθε προορισμό. Ένα συνολικό ευρωπαϊκό ποσοστό δεν είναι μέτρηση του διαθέσιμου εισοδήματος των κατοίκων ενός νησιού. (transport.ec.europa.eu)
Η δική μας θέση είναι ότι αυτή ακριβώς η απόσταση πρέπει να γίνει αντικείμενο πολιτικής. Δεν αρκεί να ζητούμε περισσότερη τουριστική δραστηριότητα. Χρειάζεται να εξετάζουμε ποια παραγωγή κινητοποιεί, ποιες συνεργασίες δημιουργεί και ποιες δημόσιες υπηρεσίες απαιτεί. Η σύνδεση ενός καταλύματος με τοπικούς παραγωγούς, τεχνίτες και πολιτιστικούς φορείς πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αναπτυξιακός στόχος, όχι ως διακοσμητικό στοιχείο προβολής.
Η εποχικότητα δεν λύνεται με ένα σύνθημα
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν γιατί απαιτείται διαφοροποιημένη προσέγγιση. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 41,6% των διανυκτερεύσεων στα τουριστικά καταλύματα της Ελλάδας το 2025 πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, έναντι 31,1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για στοιχεία του 2025, δημοσιευμένα τον Ιούλιο του 2026, όχι για νέο απολογισμό της φετινής περιόδου. (ec.europa.eu)
Η εποχικότητα έχει οικονομικές συνέπειες και προς τις δύο κατευθύνσεις: οι περίοδοι αιχμής μπορούν να επιβαρύνουν πόρους και υποδομές, ενώ οι ήσυχοι μήνες συνδέονται με υποχρησιμοποίηση εγκαταστάσεων και αστάθεια στην εργασία. Η Eurostat επισημαίνει επίσης ότι επηρεάζεται από το κλίμα, τη γεωγραφία και κοινωνικούς παράγοντες, όπως οι σχολικές διακοπές. Συνεπώς, δεν αποτελεί απλώς αποτυχία του μάρκετινγκ ενός προορισμού. (ec.europa.eu)
Η νέα ευρωπαϊκή πλατφόρμα προσθέτει περιφερειακό δείκτη χειμερινού τουρισμού. Η χρησιμότητά του, κατά την εκτίμησή μας, δεν είναι να μετατρέψει κάθε τόπο σε δωδεκάμηνο προορισμό. Είναι να βοηθήσει τις περιφέρειες να ξεχωρίσουν πού υπάρχει πραγματική δυνατότητα επιμήκυνσης και πού προέχει η οικονομική διαφοροποίηση. (transport.ec.europa.eu)
Το ισχυρό αντίθετο επιχείρημα
Η σοβαρότερη ένσταση είναι ότι περισσότερα κριτήρια σημαίνουν περισσότερες καθυστερήσεις. Μια επιχείρηση χρειάζεται προβλέψιμους κανόνες, όχι διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις. Επιπλέον, η ανάπτυξη της τουριστικής αγοράς μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετο οικονομικό χώρο: οι διανυκτερεύσεις στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 1,7% στο πρώτο εξάμηνο του 2026 έναντι του αντίστοιχου εξαμήνου του 2025. (ec.europa.eu)
Η ένσταση είναι βάσιμη ως προς τη διοικητική επιβάρυνση. Η απάντηση δεν πρέπει να είναι ένας ακόμη φάκελος για κάθε μικρή επιχείρηση. Προτείνουμε οι βασικές δεσμεύσεις να καθορίζονται εκ των προτέρων, στο επίπεδο του προορισμού: διαθέσιμες υποδομές, στόχοι απασχόλησης, συνεργασίες με την τοπική παραγωγή και δημόσια αποτίμηση αποτελεσμάτων. Το κράτος και η αυτοδιοίκηση οφείλουν να αναλάβουν το δικό τους μερίδιο σχεδιασμού.
Ούτε προτείνουμε κάθε τόπος να λειτουργεί όλο τον χρόνο αποκλειστικά χάρη στον τουρισμό. Για ορεινές, αγροτικές και νησιωτικές περιοχές, θεωρούμε ασφαλέστερη επιδίωξη τη συμπληρωματικότητα δραστηριοτήτων, αντί για μια νέα εκδοχή μονοκαλλιέργειας.
Το ουσιαστικό κριτήριο επιτυχίας πρέπει, επομένως, να είναι διπλό: βιώσιμες επιχειρήσεις και βιώσιμες κοινότητες. Η μεγαλύτερη οικονομική συμβολή του τουρισμού δικαιολογεί καλύτερο δημόσιο σχεδιασμό· δεν δικαιολογεί χαμηλότερες απαιτήσεις λογοδοσίας.